Giro d'Italia - Hoe & Wat
De Giro d'Italia, ook wel de "Giro" genoemd, is een van de meest prestigieuze wielerwedstrijden ter wereld. Je denkt waarschijnlijk direct aan de roze trui en misschien ook wel aan de recente starts in Nederland. In dit artikel neem ik je mee door de geschiedenis van de Giro en laat ik je kennismaken met de belangrijkste tradities die deze ronde zo bijzonder maken.
De Giro d’Italia werd voor het eerst verreden in 1909. Het idee voor de race kwam van de Italiaanse sportkrant La Gazzetta dello Sport, die een evenement wilde organiseren dat vergelijkbaar was met de Tour de France, welke vijf jaar eerder was ontstaan. De eerste Giro d'Italia begon op 13 mei 1909 in Milaan, waarbij 127 renners een route van 2.447 kilometer aflegden, verspreid over acht etappes. Luigi Ganna, een Italiaanse wielrenner, werd de eerste winnaar van de Giro, en verdiende daarmee niet alleen zijn plek in de wielerhistorie, maar ook een prijs van 5.325 Italiaanse lire – een aanzienlijk bedrag in die tijd.
Maglia Rosa
In de loop der jaren groeide de Giro in zowel omvang als prestige. Tijdens de eerste decennia ontwikkelde de wedstrijd zich tot een nationale trots en groeide de route in complexiteit en lengte, waaraan ook steeds meer buitenlandse 'sterren' meededen.
De Giro d'Italia kreeg (pas) in 1931 haar iconisch kleur: de Maglia Rosa, oftewel de roze trui. Deze trui werd geïntroduceerd om de leider van het algemeen klassement te markeren, en is afgeleid van de roze kleur van La Gazzetta dello Sport. Sindsdien is de roze trui een symbool geworden van de wedstrijd.
Naast de Maglia Rosa heeft de Giro nog andere gekleurde truien geïntroduceerd om prestaties in verschillende categorieën te eren:
- Blauwe trui voor de beste klimmer
- Witte trui voor de beste renner onder de 25
- Paarse trui voor het puntenklassement.
De leider van het klassement draagt de roze trui (AI generated)
Start in het buitenland
Sinds 1965 start de Giro soms buiten Italië. Het idee was dat dit de wedstrijd wat meer internationale allure geeft. De eerste buitenlandse start vond plaats in San Marino, en sindsdien heeft de Giro het startschot gegeven in onder andere Nederland (Groningen, Amsterdam, Apeldoorn en Utrecht), Ierland, Israël en Denemarken.
Cima Coppi
Uiteraard is de roze trui het ultimum, maar mocht dat niet lukken, kunnen de renners ook nog strijden voor de Cima Coppi, genoemd naar de legendarische wielrenner Fausto Coppi, die de Giro vijf keer won. Deze prijs wordt toegekend aan de renner die als eerste de hoogste bergtop in de route bereikt. Elk jaar wordt de route zo gepland dat er een andere Cima Coppi is, wat altijd de hoogste bergpassage van die editie markeert. Het behalen van de Cima Coppi is een prestigieuze prestatie.
De weg naar de top van de Stelvio
Passo dello Stelvio
Zoals gezegd, verandert de route van de Giro ieder jaar. De meeste renners zullen bij de bekendmaking vooral even kijken of de beruchte Stelvio er tussen staat. De Passo dello Stelvio is met een hoogte van 2.757 meter en haarspeldbochten een beproeving voor zelfs de sterkste klimmers. Mocht deze er tussen staan, dan geldt deze vaak ook direct als de hoogste top en ontvangt de eerste die de top van de Stelvio weet te bereiken ook de Cima Coppi.
Giro Rosa
Sinds 1988 wordt ook de Giro Rosa gereden. Deze editie vindt later in het jaar plaats en is voor de vrouwelijke sporters. Bij de Giro Rosa hebben de Nederlanders veel succes gehad. Marianne Vos won zelfs driemaal de ronde. Annemiek van Vleuten was de laatste Nederlandse met succes: zij won in 2019 de wielerronde.
Slotrit in Milaan
Milaan, de stad waar de Giro zijn oorsprong vond, is traditioneel gezien de plek waar de wedstrijd eindigt. De afsluitende tijdrit of rit naar Milaan is een ceremonieel moment, waarbij de leider van het klassement vaak al zeker is van zijn overwinning.